Turbina parowa z regulowanym upustem jest zazwyczaj lepszym wyborem, gdy proces wymaga pary o określonym ciśnieniu przy zmiennym zapotrzebowaniu na ciepło i energię elektryczną. Turbina z nieregulowanym upustem może być prostszym rozwiązaniem, jeśli instalacja odbiorcza toleruje wahania ciśnienia lub dysponuje innym sposobem jego regulacji. Różnica nie polega jedynie na tym, czy para jest odbierana z turbiny — w obu konstrukcjach tak się dzieje. Chodzi o to, czy turbina ma dedykowany układ regulacji ciśnienia w punkcie upustu.
Przed porównaniem konfiguracji należy określić zapotrzebowanie procesu na parę, dopuszczalny zakres ciśnienia w miejscu jej odbioru oraz to, jak wymagania te zmieniają się wraz ze zmianą obciążenia elektrycznego. Turbina spełniająca wymagania w punkcie projektowym może nadal nie być odpowiednia, jeśli przy częściowym obciążeniu nie zapewnia wymaganej kombinacji przepływu pary upustowej i mocy.
W obu konfiguracjach para wpływa do turbiny pod wysokim ciśnieniem, rozpręża się w początkowych stopniach i opuszcza je przez pośrednie przyłącze upustowe. Pozostała para przepływa przez dalsze stopnie, a następnie trafia do skraplacza albo zasila układ parowy o niższym ciśnieniu — zależnie od układu turbiny.
W konstrukcji z regulowanym upustem zawory regulacyjne lub inny odpowiedni układ sterowania kontrolują przepływ pary z obszaru upustu do dalszej części turbiny. Zmieniając ten przepływ, układ sterowania pomaga utrzymać ciśnienie upustowe na wartości zadanej mimo zmieniających się warunków pracy. Regulacja dopływu pary i przepływu przez dalsze stopnie muszą działać wspólnie, ponieważ ciśnienie upustowe, moc elektryczna i przepływ pary są ze sobą powiązane.
Regulacja ciśnienia ma swoje ograniczenia. Nie jest w stanie utrzymać wartości zadanej przy każdej możliwej kombinacji parametrów pary wlotowej, zapotrzebowania procesu i obciążenia elektrycznego. Turbina musi pracować w określonych granicach przepływu, ciśnienia, temperatury i parametrów mechanicznych. Jeśli zapotrzebowanie wykracza poza dopuszczalny zakres, może być konieczne zastosowanie dodatkowego źródła pary, układu obejściowego lub zmiana trybu pracy.
W przypadku upustu nieregulowanego para jest odbierana ze stopnia pośredniego bez dedykowanego elementu regulacyjnego turbiny, który utrzymywałby ciśnienie upustowe. Ciśnienie w tym punkcie zależy od przepływu przez turbinę i warunków jej pracy. Wraz ze zmianą obciążenia turbiny i przepływu pary zmienia się również dostępne ciśnienie upustowe. Stacja redukcyjna po stronie odbiorczej może regulować ciśnienie dostarczane do procesu, jeśli dostępne jest wystarczające ciśnienie przed redukcją, ale nie skompensuje sytuacji, w której ciśnienie upustowe spadnie poniżej wartości wymaganej przez proces.
Regulowany upust zazwyczaj wymaga dodatkowej armatury regulacyjnej, oprzyrządowania pomiarowego i logiki sterowania. Turbina musi być zaprojektowana z uwzględnieniem różnicy ciśnień i zakresu przepływu w sekcji regulacyjnej, a także wynikających z nich zmian warunków pracy dalszych stopni. Układ sterowania musi również zapewniać określoną reakcję na szybką zmianę zapotrzebowania procesu lub obciążenia generatora.
Układ z nieregulowanym upustem na ogół nie wymaga dedykowanej armatury do regulacji ciśnienia upustowego. Przyłącze upustowe i dalszy układ parowy nadal wymagają odpowiednich zaworów, zabezpieczeń i oprzyrządowania pomiarowego; określenie „nieregulowany” nie oznacza, że przyłącze procesowe pozostaje bez zabezpieczeń ani że w innych częściach instalacji nie stosuje się zaworów.
W obu rozwiązaniach należy rozważyć zastosowanie zaworu zwrotnego na upuście oraz powiązanych układów odcinających i zabezpieczających, jeśli para z podłączonego kolektora mogłaby podczas wyłączenia awaryjnego cofnąć się do turbiny. Wymagane rozwiązanie zależy od układu instalacji i konstrukcji turbiny. W ramach analizy zabezpieczeń turbiny należy sprawdzić logikę wyłączenia, czas zamykania zaworu oraz skutki obecności pary zgromadzonej w przewodach upustowych.
Regulowany upust sprawdza się, gdy ciśnienie pary procesowej musi pozostawać w stosunkowo wąskim zakresie, mimo niezależnych zmian zapotrzebowania na ciepło i energię elektryczną. Przykładowo zakład może potrzebować stabilnego ciśnienia pary procesowej przy zmiennym obciążeniu elektrycznym. W granicach zakresu pracy turbiny układ sterowania może zmieniać podział przepływu pary między upust a dalsze stopnie, aby zapewnić wymagane warunki.
Taka elastyczność nie oznacza, że produkcja energii elektrycznej i ciepła jest niezależna. Zwiększenie odbioru pary z upustu zazwyczaj zmniejsza przepływ dostępny do wytwarzania pracy w dalszych stopniach. Z kolei ograniczenie upustu może zwiększyć przepływ dostępny dla tych stopni, z uwzględnieniem przepływu wlotowego, warunków wylotowych i ograniczeń urządzenia. Należy ocenić pełną charakterystykę pracy w układzie ciepło–energia elektryczna, a nie tylko pojedynczą moc znamionową.
Upust nieregulowany może dobrze sprawdzać się, gdy proces toleruje zakres ciśnień uzyskiwany przy przewidywanym zakresie obciążenia turbiny. Może być również odpowiedni, jeśli istniejący kolektor parowy, układ redukcji ciśnienia lub inne źródło pary zapewnia wymaganą regulację ciśnienia. Decydujące jest nie samo nominalne wymagane ciśnienie procesu, lecz to, czy można je zapewnić przy najniższym przewidywanym ciśnieniu upustowym i w całym oczekiwanym zakresie przepływu.
Rozważmy zakład, w którym nocą spada produkcja energii elektrycznej, ale zapotrzebowanie procesu na parę pozostaje niezmienne. Jeśli przy mniejszym przepływie przez turbinę ciśnienie upustowe spadnie poniżej minimalnego ciśnienia wymaganego przez proces, układ z nieregulowanym upustem może wymagać dodatkowego źródła pary lub zmiany strategii eksploatacji. Konstrukcja z regulowanym upustem może obsłużyć większą część takiego zakresu pracy, ale tylko wtedy, gdy wymagane ciśnienie i przepływ mieszczą się w określonym dla niej zakresie.
Należy rozpocząć od profilu zapotrzebowania, a nie od jednej maksymalnej wartości przepływu pary. Trzeba określić normalny, minimalny i szczytowy przepływ procesowy, wymagane ciśnienie w miejscu odbioru pary oraz czas trwania i częstotliwość każdego stanu. Należy uwzględnić straty ciśnienia między kołnierzem upustowym turbiny a urządzeniami wykorzystującymi parę. Ciśnienie wystarczające przy turbinie może nie być wystarczające w punkcie odbioru po uwzględnieniu strat w rurociągach i zaworach.
Istotne są również temperatura i jakość pary. Urządzenia procesowe mogą wymagać suchej pary nasyconej lub mieć ograniczenia dotyczące przegrzania. Parametry pary upustowej zależą od konstrukcji turbiny i punktu pracy, dlatego może być konieczne zastosowanie układu redukcji ciśnienia lub odsprężania. Jego zasilanie wodą, zakres regulacji i rurociągi za układem muszą odpowiadać przewidywanym warunkom pracy.
Następnie należy przeanalizować, co dzieje się z pozostałą parą. W turbinie upustowo-kondensacyjnej pozostały przepływ może nadal rozprężać się do ciśnienia w skraplaczu, natomiast układ upustowo-przeciwprężny odprowadza parę do innego użytecznego układu parowego. Wybór konfiguracji zależy od zapotrzebowania zakładu na ciepło niskociśnieniowe, układu chłodzenia i wymagań dotyczących mocy. Wybór między upustem regulowanym a nieregulowanym jest niezależny od wyboru między wylotem kondensacyjnym a przeciwprężnym.
Porównanie sprawności powinno uwzględniać takie same warunki brzegowe: parametry pary wlotowej, warunki dostarczania pary procesowej, ciśnienie wylotowe, zużycie własne oraz liczbę godzin pracy. Turbina z regulowanym upustem może wiązać się z większą złożonością i stratami dławienia, ale może też umożliwić wykorzystanie pary upustowej z turbiny zamiast polegania na innym układzie regulacji ciśnienia lub dostarczania pary. Wynik dla całego zakładu zależy od częstotliwości występowania poszczególnych warunków pracy.
Dla każdego proponowanego punktu pracy należy uzyskać dane dotyczące przepływu pary i mocy turbiny, granic ciśnienia upustowego, minimalnych przepływów przez dalszą sekcję oraz dopuszczalnych szybkości zmian obciążenia. Należy uwzględnić rozruch, pracę przy niskim obciążeniu, utratę zapotrzebowania procesu na parę i awaryjne wyłączenie turbiny. Jeśli produkcja nie może tolerować przerwy, niezależnie od rodzaju upustu może być konieczny obejściowy układ procesowy lub zapasowe źródło pary.
Urządzenia elektryczne muszą być również dostosowane do prędkości obrotowej turbiny, zakresu mocy i warunków eksploatacji. SINO-QNP oferuje gamę generatorów o mocy od 1.5 MW do 400 MW, w konfiguracjach dwu- i czterobiegunowych. Odpowiednia moc znamionowa i układ chłodzenia zależą od wybranego pakietu turbiny i warunków lokalnych; sama moc elektryczna nie przesądza o tym, czy układ parowy spełnia wymagania procesu.
Aby rzetelnie porównać rozwiązania, należy poprosić dostawców o naniesienie wymaganych przypadków pracy na charakterystyki dopuszczalnego zakresu pracy każdej turbiny. Jeśli proces wymaga stabilnego ciśnienia w punktach wykraczających poza ten zakres, należy określić, jakie dodatkowe wyposażenie do zasilania parą i regulacji jest potrzebne, aby uzupełnić brakujące możliwości. Takie porównanie pozwala podjąć decyzję eksploatacyjną dotyczącą całego zakładu, zamiast ograniczać się do porównania samych urządzeń turbiny.
Szukaj tutaj
Zostaw wiadomość